دندان نهفته چیست و چه عوارضی دارد؟

دندان ها نقش بسیار مهمی در خوردن غذا، جویدن، صحبت کردن و تلفظ حروف و همچنین زیبایی لبخند دارد. گاهی به دلیل وجود سد در مسیر دندان ها، بعضی از آن ها رویش کاملی ندارند و به همین دلیل فرد هم از نظر زیبایی و هم از نظر تکلم و غذا خودن دچار مشکل می شود. علاوه بر این، سایر دندان ها نیز از نظر سلامت تحت تاثیر این دندان نهفته قرار می گیرند. این مشکل بیشتر در دندان عقل و دندان نیش مشاهده می شود. اما چرا دندان نهفته به وجود می آید؟ علت آن چیست؟ وجود دندان نهفته چه خطراتی دارد؟ چطور می توان نهفتگی دندان را تشخیص داد؟ با ما در این مطلب همراه باشید تا به بررسی بیشتر نهفتگی دندان عقل و دندان نیش بپردازیم.

نهفتگی دندان چیست؟

زمانی که یک دندان از لثه بیرون نمی آید و در زیر لثه باقی می ماند، به آن دندان نهفته گفته می شود. وجود یک مانع فیزیکی در مسیر رویش دندان باعث می شود که دندان نتواند رشد کند. این وضعیت بیشتر در دندان عقل و دندان نیش مشاهده می شود. به همین دلیل در ادامه به بررسی نهفتگی این دو دندان می پردازیم.

نهفتگی دندان نیش چیست؟

افراد بزرگسال به صورت طبیعی در هر یک از دو فک، دو دندان نیش دارند. دندان نیش دندانی است که نسبت به سایر دندان ها لبه تیزتری دارد. این دندان در کنار دندان آسیاب کوچک قرار گرفته و با لبخند قابل مشاهده است. به همین دلیل، این دندان ضمن اهمیت آن برای جویدن و گاز زدن مواد غذایی، برای زیبایی نیز اهمیت دارد. دندان های نیش دائمی در قسمت ناحیه فک بالا از 11 تا 13 سالگی رشد می کنند. در نتیجه اگر تا 14 سالگی این دندان را مشاهده نکردید، باید هر چه زودتر به بهترین دندانپزشک تهران مراجعه کنید تا درمان زودتر انجام شود.

نهفتگی دندان عقل چیست؟

دندان عقل یا سومین دندان آسیا دندانی است که از 17 تا 21 سالگی رشد می کنند. این دندان در واقع آخرین دندانی است که در دهان رشد می کند و به همین دلیل معمولاً فضای کافی برای رشد ندارد. اگر این دندان فضای کافی داشته باشد، به راحتی مانند سایر دندان ها رشد می کند اما اگر جای کافی نداشته باشد، رویشی نخواهد داشت و نهفته می ماند. به همین دلیل باید برای درمان آن اقدام کرد.

علت نهفته شدن دندان چیست؟

مهم ترین علل عدم رشد دندان و نهفته شدن آن عبارتند از:

• عوامل ارثی و ژنتیکی موثر در ناهنجاری دندان ها؛
• تجمع دندانی؛
• محل نامناسب جوانه دندان؛
• رشد دندان های اضافه؛
• نداشتن فضای کافی در قوس دندانی؛
• وجود کیست؛
• عادت های اشتباه مانند مکیدن انگشت ها؛

مهم ترین و شایع ترین علت نهفتگی دندان فقدان فضای کافی برای رشد است.

دندان نهفته چگونه تشخیص داده می شود؟

دندان نیش باید تا 14 سالگی کاملاً رشد کند. اگر در این سن تنها مقدار اندکی از این دندان مشاهده می شود یا لثه در ناحیه دندان نیش دارای ورم است و دندانی مشاهده نمی شود، باید برای تشخیص نهفتگی آن به یک دندانپزشک خوب مراجعه کرد. دندان عقل نیز معمولاً تا 25 سالگی به طور کامل رشد می کند. اگر در این سن هنوز دندان رشد نکرده است یا بخشی از آن قابل مشاهده است، باید برای اقدامات درمانی، به دندانپزشک مراجعه کنید.

در بعضی از افراد، دندان عقل هیچ گاه شکل نمی گیرد و رشد نمی کند. به همین دلیل باید حتماً برای تشخیص نهفتگی دندان عقل بعد از 25 سالگی به متخصص دندان مراجعه کرد.

علائم نهفتگی دندان چیست؟

از مهم ترین علائم نهفتگی دندان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد در ناحیه لثه؛
• درد در قسمت استخوان فک؛
• خارش و التهاب لثه در ناحیه ای که دندان نهفته است؛
• گوش درد؛
• سر درد مزمن؛
• درد چشم یا اختلال بینایی؛
• گلودرد؛
• ترتیب نداشتن دندان ها.

با تشخیص علائم نهفتگی دندان و جراحی و خارج کردن به موقع آن می توان از عوارض و مشکلات دندان نهفته جلوگیری کرد.

وجود دندان نهفته چه مشکلاتی به همراه دارد؟

1.     عفونت

دندان های نهفته معمولاً باعث بروز عفونت دور تاج و استخوان و همچنین عفونت لثه می شوند. در این صورت باید در اسرع وقت برای جراحی و خارج کردن دندان اقدام کرد.

2.     تغییر محل دندان های مجاور

گاهی دندان نهفته باعث تجمع دندانی می شود؛ یعنی برای رشد کردن فضای کافی ندارد و به همین دلیل دندان های مجاور را حرکت می دهد و باعث نامرتب شدن دندان ها می شود.

3.     ایجاد درد

گاهی دندان نهفته به دلیل بروز عفونت تاجی و آسیب زدن به ریشه دندان های مجاور باعث ایجاد درد می شود. این درد ممکن است به سایر قسمت های لثه یا نواحی گوش، گلو و فک نیز منتقل شود.

4.     ایجاد کیست

ایجاد ضایعات کیستیک یکی دیگر از عوارض جدی نهفتگی دندان است. این کیست ها می توانند روی عصب دندان فشار ایجاد کنند و به همین دلیل باعث ایجاد درد و ناراحتی می شوند.

5.     تحلیل ریشه دندان های مجاور

دندان نهفته با فشار آوردن به دندان های مجاور باعث می شود ک ریشه آن ها تحت تاثیر قرار بگیرد و تحلیل برود. تحلیل دندان های مجاور باعث بروز درد می شود و گاهی آسیب تا حدی جدی است که دندانپزشک علاوه بر دندان نهفته ناچار است تا دندان مجاور درگیر را نیز خارج کند.

6.     تشکیل تومور

تومور ناشی از نهفتگی دندان مشکلی نادر است که معمولاً باید با خارج کردن دندان نهفته خارج شود. این تومورها از نوع غیرسرطانی هستند.

7.     پوسیدگی

دندان نهفته گاهی دچار پوسیدگی می شود که این پوسیدگی می تواند به دندان های مجاور نیز منتقل شود.

از دیگر عوارض نهفتگی دندان می توان به بوی بد دهان، طعم ناخوشایند در دهان و در نزدیکی دندان های آسیب دیده و گیر کردن غذا در پشت دندان اشاره کرد.

راه های درمان دندان نهفته چیست؟

اگر نهفتگی مربوط به دندان عقل باشد معمولاً باید جراحی دندان عقل انجام شود. اگر دندان نیش نهفته باشد، ممکن است که با تشخیص دندانپزشک نیازی به جراحی نباشد. اگر به کمک عکس OPG تشخیص داده شود که دندان نیش آسیبی به دندان های مجاور وارد نمی کند و زیبایی لبخند را تحت تاثیر قرار نمی دهد، جراحی انجام نمی شود.

نحوه انجام جراحی دندان نهفته

دندانپزشک ابتدا یک برش به لثه می زند و هر گونه استخوان که باعث عدم دسترسی به دندان است را بر می دارد. سپس خود دندان نهفته بیرون آورده می شود و در آخر برش لثه به کمک بخیه بسته می شود. سپس جای خالی دندان برداشته شده با گاز پوشانده می شود.

اگر دندان بزرگ باشد و نتوان با جراحی به راحتی آن را خارج کرد و یا زاویه دندان به صورتی نباشد که جراح دندانپزشک به راحتی به آن دسترسی نداشته باشد، دندانپزشک از مته های مخصوصی برای تکه تکه دندان استفاده می کنند، سپس دندان را خارج می کند.

در صورتی که دندان عقل خراب باشد و یا دهان و دندان بیماری خاصی داشته باشند، جراحی دندان نهفته به تاخیر می افتد. در این صورت دندانپزشک با تجویز دارو و درمان بیماری، ابتدا عفونت را درمان می کند و بعد از گذشت 7 الی 10 روز جراحی صورت می گیرد.

نکات مهم پس از جراحی دندان نهفته

بعد از جراحی دندان عقل نهفته یا دندان نیش نهفته اندکی خونریزی طبیعی است. جراح با قرار دادن پانسمان این خونریزی را کنترل می کند. ورم صورت نیز ممکن است تا 72 ساعت ادامه داشته باشد که به مرور کاهش می یابد. مصرف به موقع داروها و دهانشویه تجویز شده به بهبود هر چه سریع تر کمک می کند.

عوارض جراحی دندان نهفته چیست؟

جراحی دندان عقل نهته یا دندان نیش عمل رایجی است که اگر توسط بهترین جراح دهان و دندان انجام شود هیچ گونه خطر و عوارض جدی وجود نخواهد داشت. عوارضی مانند ورم، درد یا کمی خونریزی بعد از این جراحی طبیعی است. اما اگر جراح در کار خود مهارت نداشته باشد، عوارض زیر مشاهده خواهد شد:

• عفونت بعد از جراحی دندان؛
• آسیب دیدن دندان های دیگر حین جراحی؛
• درد ناشی از عفونت؛
• بی حس شدن لب و یا زبان به دلیل آسیب دیدن عصب؛
• خشک شدن فک و گرفتگی

برای درمان نهفتگی دندان و جراحی آن، مراجعه به یک دندانپزشک خوب از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

مراقبت‌های پس از جراحی دندان های نهفته

بعد از عمل جراحی دندان نکات زیر را رعایت کنید:

• تا یک ساعت بعد از عمل پانسمان را محکم فشار دهید تا از لخته شدن خون جلوگیری شود؛
• پانمسان را خیلی زود عوض نکنید. مدت نگهداری هر پانسمان باید حداقل 30 دقیقه باشد؛
• به مدت 24 ساعت از شست و شوی دهان خودداری کنید.

• با دهانشویه ای که پزشک تجویز کرده حداقل 24 ساعت دهان را شست و شو دهید؛
• از انجام فعالیت های بدنی سنگین خودداری کنید و در منزل استراحت کنید تا بهبود یابید؛
• از نوشیدنی ها و غذاهای داغ تا 1 روز بعد از عمل خودداری کنید.

نتیجه گیری

در این مطلب به بررسی نهفتگی دندان، علل بروز این مشکل و عوارض آن پرداختیم و متوجه شدیم که دندان عقل و دندان نیش بیش از سایر دندان ها ممکن است که با مشکل نهفتگی مواجه شوند. جراحی توسط بهترین دندانپزشک راه درمان این مشکل خواهد بود.